Skala 1:5000 oznacza, że jeden centymetr na mapie odpowiada 50 metrom w terenie, a jeden milimetr — pięciu metrom. Mapa jest więc pięć tysięcy razy mniejsza od rzeczywistości. To najbardziej pojemna z podstawowych skal mapy zasadniczej, stosowana na terenach rolnych, leśnych i o rzadkiej zabudowie.
Przelicznik skali 1:5000
1 : 50001 cm na rysunku odpowiada 50 m w rzeczywistości.
Skala 1:5000 pomniejsza obiekt 5000× — dlatego nawet duży teren mieści się na jednym arkuszu.
reklama
Co oznacza skala 1:5000
Pierwsza liczba w zapisie skali odnosi się do mapy, druga do terenu. Skala 1:5000 mówi więc, że jeden centymetr na mapie odpowiada 5000 centymetrom, czyli 50 metrom w rzeczywistości. To skala pomniejszająca, dobrana do obszarów rzędu kilku kilometrów — całej wsi, kompleksu leśnego albo terenu dużej inwestycji.
W polskim systemie geodezyjnym skala 1:5000 zamyka zestaw czterech podstawowych skal mapy zasadniczej: 1:500, 1:1000, 1:2000 i 1:5000. Im rzadsza zabudowa i uzbrojenie terenu, tym mniej szczegółową skalę się wybiera — dlatego 1:5000 spotyka się najczęściej na terenach rolnych i leśnych, gdzie dokładniejszy arkusz byłby w dużej części pusty.
Skala 1:5000 — ile to cm i metrów
Jeden centymetr na mapie w skali 1:5000 to 50 metrów w terenie. Stąd wynikają pozostałe przeliczenia: milimetr odpowiada 5 metrom, 2 cm to 100 metrów, 10 cm to pół kilometra, a 20 cm — dokładnie jeden kilometr. W drugą stronę odległość rzeczywistą dzielimy przez 5000, więc trasa o długości 2 kilometrów zajmie na mapie 40 cm.
Najwygodniejsza zależność do zapamiętania to 2 cm = 100 metrów. Dzięki niej szerokość pola, długość drogi dojazdowej czy odległość między zabudowaniami można oszacować bezpośrednio z linijki, bez żadnych obliczeń.
Jak przeliczyć powierzchnię w skali 1:5000
Powierzchnia zmienia się z kwadratem skali, a nie liniowo. Skoro 1 cm odpowiada 50 metrom, to 1 cm² na mapie odpowiada 2500 m², czyli ćwierci hektara. Odwracając zależność: hektar zajmuje na mapie 4 cm² (kwadrat o boku 2 cm), a pole o powierzchni 5 hektarów — 20 cm². To właśnie ta cecha sprawia, że skala 1:5000 dobrze sprawdza się przy szacowaniu areałów rolnych i leśnych.
Gdzie stosuje się skalę 1:5000
Skala 1:5000 pojawia się przy opracowaniach obejmujących obszary rzędu kilku kilometrów:
- mapa zasadnicza — wariant dla terenów rolnych, leśnych i o rzadkiej zabudowie;
- mapy gospodarcze lasu — podstawowe opracowanie kartograficzne w leśnictwie, z podziałem na oddziały i wydzielenia;
- opracowania planistyczne gmin — analizy terenów inwestycyjnych i studia uwarunkowań dla mniejszych obszarów;
- projekty melioracji i gospodarki wodnej — układy rowów, drenaży i zbiorników;
- inwestycje liniowe — mapy przebiegu dróg, linii energetycznych i gazociągów;
- plany urządzeniowo-rolne i scalenia gruntów — dokumentacja obejmująca całe wsie.
Tabela szybkiego przeliczania
Najczęstsze przeliczenia w skali 1:5000 — wystarczy odległość zmierzoną na mapie pomnożyć przez 5000, żeby otrzymać wymiar rzeczywisty:
| Na mapie | W terenie |
|---|---|
| 1 mm | 5 m |
| 2 mm | 10 m |
| 1 cm | 50 m |
| 2 cm | 100 m |
| 5 cm | 250 m |
| 10 cm | 500 m |
| 20 cm | 1 km |
Działa to oczywiście w obie strony: jeżeli granica działki ma w terenie 750 metrów, na mapie w skali 1:5000 zajmie 15 cm.
Jak korzystać z kalkulatora na tej stronie
Skala jest tutaj ustawiona na stałe na 1:5000 — nie musisz nic zmieniać w polach skali. Wpisz odległość zmierzoną na mapie albo rzeczywistą długość w terenie, a kalkulator natychmiast pokaże drugą wartość. Jednostki możesz swobodnie zmieniać: milimetry i centymetry przydają się przy pomiarach na arkuszu, metry i kilometry — przy wymiarach terenowych. Jeśli potrzebujesz pracować w innej skali, przejdź do głównego kalkulatora skali, gdzie ustawisz dowolny stosunek.
Skala 1:5000 a inne skale map
Skala 1:5000 to granica między mapami wielkoskalowymi a opracowaniami przeglądowymi. Dokładniejsze 1:1000 i 1:2000 pokazują szczegóły uzbrojenia terenu i pojedyncze budynki, ale obejmują znacznie mniejszy obszar. Rzadsze skale — 1:10000 oraz 1:25000 i 1:50000 — służą już do map topograficznych i turystycznych. Zasady przeliczania odległości na mapach opisujemy szerzej w artykule o skali na planach i mapach.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza skala 1:5000?
Skala 1:5000 oznacza, że odległość na mapie jest pięć tysięcy razy mniejsza od odległości w terenie. Jeden centymetr na mapie odpowiada 5000 cm, czyli 50 metrom w rzeczywistości.
Ile to 1 cm w skali 1:5000?
Jeden centymetr na mapie w skali 1:5000 to 50 metrów w terenie, a jeden milimetr — 5 metrów. Dwa centymetry odpowiadają 100 metrom, dziesięć — pół kilometra, a 20 cm to dokładnie jeden kilometr.
Jak obliczyć skalę 1:5000?
Skalę wyznacza się, dzieląc odległość rzeczywistą przez odległość zmierzoną na mapie w tej samej jednostce. Jeżeli odcinek długi w terenie na 250 metrów (25 000 cm) ma na mapie 5 cm, to 25 000 ÷ 5 = 5000, czyli skala wynosi 1:5000. Ten sam rachunek wykonasz kalkulatorem na tej stronie.
Do czego stosuje się skalę 1:5000?
Skala 1:5000 to najmniej szczegółowa z czterech podstawowych skal mapy zasadniczej, stosowana na terenach rolnych i leśnych o rzadkiej zabudowie. Poza geodezją wykorzystuje się ją w mapach gospodarczych lasu, opracowaniach planistycznych gmin, projektach melioracji oraz w planach dużych inwestycji liniowych.
Ile metrów kwadratowych odpowiada 1 cm² na mapie 1:5000?
Powierzchnię przelicza się kwadratem skali, więc 1 cm² na mapie w skali 1:5000 odpowiada 2500 m², czyli 0,25 hektara. Cały hektar zajmuje na takiej mapie 4 cm², a więc kwadrat o boku 2 cm.
Czym różni się skala 1:5000 od 1:10000?
W skali 1:5000 jeden centymetr odpowiada 50 metrom, a w skali 1:10000 — 100 metrom. Mapa 1:5000 jest więc dwukrotnie dokładniejsza i pokazuje pojedyncze budynki oraz granice działek, natomiast na arkuszu 1:10000 mieści się czterokrotnie większy obszar, co ułatwia analizę całej gminy.
Powiązane skale
Zobacz, jak działają inne popularne skale:
- Skala 2:1
- Skala 3:1
- Skala 1:2
- Skala 1:3
- Skala 1:5
- Skala 1:10
- Skala 1:20
- Skala 1:24
- Skala 1:35
- Skala 1:43
- Skala 1:72
- Skala 1:50
- Skala 1:100
- Skala 1:200
- Skala 1:500
- Skala 1:1000
- Skala 1:2000
- Skala 1:25000
- Skala 1:50000
Potrzebujesz innej skali? Skorzystaj z ogólnego kalkulatora skali.