Skala 10:1 — kalkulator, przeliczanie i zastosowanie

Skala 10:1 oznacza, że rysunek jest dziesięć razy większy od rzeczywistego obiektu. Jeden milimetr przedmiotu zajmuje na rysunku jeden centymetr. To najmocniejsze z często używanych powiększeń w rysunku technicznym i jedna z tych skal, które regularnie pojawiają się w zadaniach szkolnych z przeliczania wymiarów.

Przelicznik skali 10:1

Wpisz jedną długość, a druga przeliczy się sama.

W skali 10:1 długość 10 cm odpowiada 1 cm w rzeczywistości.

Wizualizacja skali 10:1
Rzeczywistość 1 cm
Rysunek w skali 10:1 10 cm

Skala 10:1 powiększa rysunek 10× względem rzeczywistego obiektu.

Skalibruj ekran przybliżony skalibrowany

Rozmiar przybliżony. Skalibruj ekran, aby odcinki miały prawdziwą długość.

Znajdziesz ją w danych technicznych telefonu, tabletu lub laptopa, na przykład 6,1 albo 15,6 cala.

Dokładniej: linijka lub karta

Przyłóż linijkę do ekranu i przesuwaj suwak, aż odcinek poniżej będzie miał dokładnie 10 cm5 cm.

Zamiast linijki możesz użyć karty płatniczej lub dowodu osobistego: prostokąt ma mieć dokładnie jej rozmiar (na telefonie przyłóż kartę pionowo).

reklama

Co oznacza skala 10:1

Pierwsza liczba w zapisie skali dotyczy rysunku, druga rzeczywistości. Skala 10:1 mówi więc, że dziesięć jednostek na rysunku to jedna jednostka prawdziwego przedmiotu. Zapis N:1 zawsze oznacza powiększenie, a 10:1 jest mocniejsza od 2:1 i 5:1.

To skala, w której liczy się najprościej. Mnożenie przez 10 sprowadza się do zmiany jednostki: milimetry z rzeczywistości stają się centymetrami na rysunku. Śrubka o długości 6 mm ma na rysunku 6 cm, a styk o szerokości 0,8 mm zajmuje 8 mm.

Skala 10:1 w normie rysunku technicznego

Norma PN-EN ISO 5455 zaleca szereg powiększeń 2:1, 5:1, 10:1, 20:1 i 50:1. Skala 10:1 jest w nim trzecia i sięga się po nią wtedy, gdy przy 5:1 detale wciąż zlewają się w jedną linię. Wpisuje się ją w tabliczce rysunkowej, a gdy dotyczy tylko jednego widoku szczegółu, podaje się ją przy tym widoku, na przykład „A (10:1)”.

Gdzie stosuje się skalę 10:1

  • widoki szczegółów na rysunkach maszynowych: gwinty, podcięcia, rowki pod pierścienie osadcze;
  • rysunki części zegarków, mechanizmów precyzyjnych i miniaturowych sprężyn;
  • dokumentacja elektroniki, w tym wyprowadzeń układów scalonych i drobnych złączy;
  • rysunki biologiczne owadów, nasion czy pyłków oglądanych pod lupą;
  • zadania z matematyki, techniki i fizyki, w których trzeba przeliczyć wymiar powiększonego rysunku;
  • opisy zdjęć makro i obrazów z lupy o powiększeniu dziesięciokrotnym.

Jak przeliczyć powierzchnię w skali 10:1

Pole zmienia się z kwadratem skali, więc dziesięciokrotne powiększenie liniowe daje stukrotnie większe pole. Prostokąt o wymiarach 3 × 5 mm ma pole 15 mm². Na rysunku w skali 10:1 ma wymiary 3 × 5 cm i pole 15 cm², czyli 1500 mm². Objętość rośnie z sześcianem skali: model w skali 10:1 ma objętość tysiąc razy większą od oryginału.

Przykłady obliczeń

Przykład pierwszy: pchła ma w rzeczywistości około 2,5 mm długości. Na rysunku w skali 10:1 będzie miała 2,5 × 10 = 25 mm, czyli 2,5 cm.

Przykład drugi: na rysunku kółka zębatego z zegarka w skali 10:1 jego średnica wynosi 9 cm. Rzeczywista średnica to 9 : 10 = 0,9 cm, czyli 9 mm.

Przykład trzeci: zadanie mówi, że odcinek na rysunku w skali 10:1 ma 4,2 cm. W rzeczywistości ma 4,2 : 10 = 0,42 cm, czyli 4,2 mm.

Tabela szybkiego przeliczania

Najczęstsze przeliczenia w skali 10:1. Wymiar rzeczywisty mnożysz przez 10, żeby otrzymać długość na rysunku:

W rzeczywistości Na rysunku
0,5 mm 5 mm
1 mm 1 cm
2 mm 2 cm
5 mm 5 cm
1 cm 10 cm
1,5 cm 15 cm
2 cm 20 cm
3 cm 30 cm

W drugą stronę dzielisz przez 10. Jeśli na rysunku zmierzysz 45 mm, element ma w rzeczywistości 4,5 mm.

Jak korzystać z kalkulatora na tej stronie

Skala jest tu ustawiona na stałe na 10:1, więc pola skali możesz zostawić bez zmian. Wpisz długość rzeczywistą albo długość zmierzoną na rysunku, a kalkulator od razu pokaże drugą wartość. Jednostki zmienisz w każdej chwili: milimetry, centymetry, metry i inne. Do pracy w innej skali służy główny kalkulator skali.

Skala 10:1 a inne skale

Gdy rysunek w skali 10:1 nie mieści się na arkuszu, wybierz słabsze powiększenie: 5:1, 4:1 albo 2:1. Dla jeszcze mniejszych elementów norma przewiduje 20:1 i 50:1. Rysunek w naturalnej wielkości to skala 1:1, a jej odwrotność, skala 1:10, dzieli wymiary przez dziesięć zamiast je mnożyć. Więcej o samym pojęciu przeczytasz w artykule czym jest skala.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza skala 10:1?

Skala 10:1 oznacza, że rysunek jest dziesięć razy większy od rzeczywistego obiektu. Dziesięć centymetrów na rysunku odpowiada jednemu centymetrowi w rzeczywistości, a 1 mm przedmiotu ma na rysunku 1 cm.

Ile to jest 3 cm w skali 10:1?

Jeśli 3 cm to wymiar rzeczywisty, na rysunku w skali 10:1 będzie miał 30 cm, bo 3 × 10 = 30. Jeśli 3 cm zmierzono na rysunku, przedmiot ma w rzeczywistości 3 mm.

Jak przeliczyć wymiar rzeczywisty na rysunek w skali 10:1?

Wymiar rzeczywisty mnożysz przez 10. W praktyce wystarczy zamienić milimetry na centymetry: element o długości 4 mm ma na rysunku 4 cm, a element o długości 2,5 mm ma 2,5 cm.

Jak przeliczyć wymiar z rysunku na rzeczywisty w skali 10:1?

Długość zmierzoną na rysunku dzielisz przez 10. Odcinek o długości 7 cm na rysunku ma w rzeczywistości 7 mm, a 15 mm na rysunku to 1,5 mm.

Ile razy powiększa się powierzchnia w skali 10:1?

Sto razy, bo pole zmienia się z kwadratem skali. Kwadrat o boku 1 mm ma pole 1 mm², a na rysunku w skali 10:1 ma bok 1 cm i pole 1 cm², czyli 100 mm². Objętość rośnie tysiąc razy.

Czy skala 10:1 jest skalą znormalizowaną?

Tak. Skala 10:1 należy do szeregu powiększeń z normy PN-EN ISO 5455 razem z 2:1, 5:1, 20:1 i 50:1.

Czym różni się skala 10:1 od 1:10?

Skala 10:1 powiększa obiekt dziesięciokrotnie, a 1:10 dziesięciokrotnie go pomniejsza. Pierwsza liczba w zapisie dotyczy rysunku, druga rzeczywistości. Przy 10:1 większy jest rysunek, przy 1:10 większy jest przedmiot.

Powiązane skale

Zobacz, jak działają inne popularne skale:

Potrzebujesz innej skali? Skorzystaj z ogólnego kalkulatora skali.